Cuộc thi t́m hiểu “Thiên văn, bầu trời và vũ trụ trong tầm nh́n của chúng ta”
Mục đích:
- Hưởng ứng
năm quốc tế về thiên văn (IYA 2009) (International
year of Astronomy 2009 )
- Khơi dậy
thế hệ trẻ và đông đảo quần chúng niềm
say mê nhắm nh́n vẻ đẹp của bầu trời,
từ đó càng yêu Trái Đất, ngôi nhà chung của nhân loại.
- Góp phần giúp
mọi người nhất là thế hệ trẻ từ
ḿnh phát hiện ra đúng vị trí của chúng ta trong vũ
trụ thông qua quan sât bầu trời tăng thêm cảm hứng
đối với cảnh quan thiên nhiên và các phát minh khoa học.
Đối
tượng: Học sinh phổ thông, sinh
viên, giáo viên và tất cả những ai yêu thích thiên văn.
H́nh
thức tổ chức: Gồm hai h́nh
thức độc lập
1. Trả lời
các câu hỏi trắc nghiệm và câu hỏi quan trắc
thiên văn đơn giản qua mạng Internet và gửi
bài thi tới email của BTC.
2. Tổ chức
các hoạt động giao lưu, thi sân khấu hóa tại
trường ĐHSPHN:
- Thi sân khấu hóa tại trường
ĐHSPHN
- Giao lưu với
những nhà nghiên cứu về thiên văn
- Tham quan pḥng
thiên văn và quan sát vũ trụ thông qua kính thiên đường
kính 40cm.
Thời
gian:
Nội dung 1:Thi qua mạng
Gửi bài thi đến
BTC trước ngày 3 / 5/
2009
Công bố kết
quả và trao giải: ngày 10
tháng 5 năm 2009
Nội dung 2: Giao lưu, quan sát thiên văn
Các đội
đăng kí tham gia phải có bài thi tham dự nội dung 1
và có đăng kí dự thi theo mẫu kèm theo trước
ngày 6 / 5 / 2009.
BTC sẽ chọn đội tham gia phần
thi sân khấu hóa ngay trước buổi giao lưu ngày 10
tháng 5 năm 2009 tại ĐHSPHN.
Giải
thưởng:
Cho phần thi qua mạng
Gồm: 01 giải nhất: 500 000đ
01
giải nh́: 300 000đ
01 giải ba: 200
000đ
03 giải khuyến khích: Sách thiên
văn
Cho phần thi sân khấu hóa:
01 giải nhất:
500 000đ
01 giải nh́: 300
000đ
01 giải ba: 200
000đ
03 giải khuyến khích:
Sách thiên văn
H́nh
thức nộp bài: Bài thi, phiếu đăng kí gửi
về BTC trước ngày 6 tháng 5 năm 2009 theo địa
chỉ email: vsoa@hnue.edu.vn hoặc
theo địa chỉ:
Khoa
Vật lí, Trường Đại học Sư phạm Hà
Nội, 136 Xuân Thủy, Cầu
Giấy, Hà Nội (Bên ngoài phong b́ xin đề
bài dự thi Thiên văn).
Mọi thông tin của cuộc thi
được cập nhật trên website: http://vatly.hnue.edu.vn
Tài liệu tham khảo;
1. Giáo
tŕnh thiên văn; Phạm Viết Trinh, Nguyễn Đ́nh Noăn;
NXBGD 2006.
2. Giáo tŕnh vật
lí thiên văn; Nguyễn Đ́nh Noăn (chủ biên ), NXBGD 2008.
3. Từ điển
bách khoa thiên văn học; Phạm Viết Trinh (chủ biên
); NXBKHKT 1999.
4. Vật lí trung
học phổ thông lớp 10 và 12, NXBGD 2008.
5. Bài tập Vật
lí thiên văn; Phạm Viết Trinh (chủ biên ); NXNGD Tái bản
1/2009.
6. Thiên văn phổ
thông; số 5 &6 /2001.
7. Những con
đường đến các
v́ sao NXBKHKT;2001.
8. http://www.astronomy2009.org
NỘI DUNG CUỘC THI
A. Phần quan sát, đo dạc
Dùng tấm b́a hoặc
gỗ dán phẳng, kích thước (a*b). Khoan một lỗ
tṛn nhỏ chính giữa tấm phẳng. Gần trưa của
một ngày đẹp trời, dùng tấm đó hứng ảnh
Mặt Trời được tạo ra trên mặt đất
song song với tấm phẳng.
a) Hăy cho biết sự thay đổi
độ sáng, kích thước của ảnh khi ta tăng
hoặc giảm khoảng cách giữa mặt đất và tấm
phẳng?
b) Nếu cho biết khoảng cách
trung b́nh từ Mặt Trời đến ta là 150 000 000 km (1
đơn vị thiên văn). Hăy đề xuất cách
đo đường kính trung b́nh của Mặt Trời?
c) Ghi lại kết quả các lần
đo và đề xuất dụng cụ cải tiến
để đo được chính xác hơn.
Chú
ư:
* Khi thực hành
nhớ đội mũ cẩn thận và không nh́n trực
tiếp lâu vào vào mặt trời, tránh hỏng mắt
* Có thể thay việc làm này bằng quan sát Mặt
Trăng vào khoảng 22h00 giữa tháng âm lịch (dịp
trăng tṛn), trong trường hợp này dùng khoảng cách
trung b́nh từ Mặt Trăng đến ta là 384.000 km. Hăy
đề xuất cách đo đường kính Mặt
Trăng?
B. Phần trắc nghiệm
Chọn phương án trả lời
chính xác
1. Trăng đầu tháng âm lịch
có phần sang hướng về:
A. Chân trời Tây B.
Chân trời Bắc C. Chân trời Nam D. Chân trời Đông
2. Ban ngày đứng ở mặt
đất ta không nh́n thấy các sao trên bầu trời, v́ rằng:
A. Trong khoảng
thời gian đó, các sao đều ở dưới mặt
phẳng chân trời, chúng chưa mọc lên khỏi
đường chân trời
B. Ban đêm sao mới
phát sáng, ban ngày chúng đều ngủ.
C. Ban ngày nền
trời quá sáng so với độ sáng của các sao trên nền
trời
D. Ban đêm trời
tối, mắt ta có khả năng tăng độ nhạy
sáng bằng cách mở rộng con ngươi của mắt.
3. Từ điển Bách khoa Thiên
văn học, do các thành viên của Hội Thiên văn vũ
trụ Việt
A. 1993 B.
1999 C.
1995 D.
2000
4. Năm 1609 được xem là
năm ra đời của thiên văn học quan trắc
nhờ kính thiên văn bởi v́ đó là
A. Năm đầu
tiên con người tạo ra kính thiên văn.
B. Năm đầu
tiên công bố rộng răi học thuyết nhật tâm của
Copernicus.
C. Năm đó
Galileo tự chế ra kính thiên văn và dùng kính thiên văn
đó lên quan sát bầu trời.
D. Năm khánh
thành đài thiên văn Hoàng gia Đan Mạch do Tycho Brahe đứng đầu.
5. Đặc trưng cơ bản
nhất của kính thiên văn (telescope) là
A. Độ phóng
đại góc G∞ .
B. Năng suất
phân ly (độ phân giải).
C. Quang lực của
kính.
D. Thị trường
(field of view).
E. Đường
kính vật kính của kính.
6. Với hiểu biết hiện
nay, khẳng định nào trong những khẳng định
sau là chính xác
A. Trái đất
là trung tâm vũ trụ.
B. Thiên hà chúng ta
là trung tâm vũ trụ.
C. Vũ trụ
là vô tận, không hề chứa tâm nào cả.
D. Mặt Trời
là trung tâm vũ trụ.
7. Nếu sắp
xếp theo qui luật xa dần Trái Đất th́
A. Mặt
Trăng, Kim tinh, Mặt Trời, tâm Ngân Hà, thiên hà Tiên Nữ,
quaza.
B. Mặt
Trăng, Mặt Trời, Kim tinh, tâm Ngân Hà, thiên hà Tiên Nữ,
quaza.
C. Kim tinh, Mặt
Trăng, Mặt Trời, quaza, tâm Ngân Hà, thiên hà Tiên Nữ.
D. Mặt
Trăng, Kim tinh, Mặt Trời, quaza, thiên hà Tiên Nữ, tâm
Ngân Hà.
8. Dùng hai quả nho làm mô h́nh đại
diện cho Mặt Trời và ngôi sao gần Mặt Trời
nhất ( Cận tinh thuộc cḥm sao Bán nhân mă ở bầu
trời
A. 0,31m B.
0,91 m C. 9,1 m D. 1,61 m
E. 161 m
9. Ngôi sao A hằng ngày bao giờ bao
giờ cũng mọc ở Đông, lặn ở Tây
nhưng bao giờ ngày sau cũng mọc và lặn sớm
hơn ngày ngay trước đó là khoảng 4 phút. Điều
đó là do:
A. Trái Đất
ngày sau tự quay nhanh hơn ngày trước đó gần 4
phút
B. Trái Đất
ngày sau tự quay chậm hơn ngày trước đó gần
4 phút
C. Do đồng
hồ ta dùng chạy nhanh hơn lên gần 4 phút
D. Chu kỳ tự
quay của Trái Đất không đổi và bằng 23h56min
10. Nguyên nhân chính làm cho Trái Đất
chúng ta về mùa hè nóng hơn mùa đông là:
A. Mùa hè Trái Đất
ở gần Mặt Trời hơn mùa đông.
B. Mùa hè Trái Đất
ở xa Mặt Trời nhất.
C. Trục tự
quay của Trái Đất đảo qua đảo lại
trong quá tŕnh nó chuyển động quanh Mặt Trời
nhưng biên độ nhỏ nhất là vào mùa hè.
D. Trục tự
quay Trái Đất giữ nguyên phương và góc nghiêng xác
định đối với mặt phẳng hoàng đạo
(mặt phẳng Trái Đất chuyển động quanh Mặt
Trời)
E. Về mùa hè, Mặt
Trời bức xạ nhiều hơn mùa đông.
Bài dự thi
Cuộc thi t́m hiểu “Thiên văn, bầu trời và vũ trụ trong tầm
nh́n của chúng ta”
A.
Thông tin cá nhân
Họ và tên:
Địa chỉ:
Số điện thoại:
Địa chỉ email:
Lĩnh vực học tập,
làm việc:
B. Nội dung bài thi:
C. Đăng kí tham dự phần thi sân khấu hóa:
Tên đội :
Gồm 3 thành viên sau:
1.
2.
3.